EBITDA berekenen: betekenis, formule en de codes in de Belgische jaarrekening
Tips
Het korte antwoord
EBITDA staat voor earnings before interest, taxes, depreciation and amortisation: de bedrijfswinst waarbij je de niet-kaskosten voor afschrijvingen, waardeverminderingen en voorzieningen weer optelt. De Belgische jaarrekening heeft geen EBITDA-rubriek, maar je berekent ze uit elk neergelegd model met één som: bedrijfswinst (code 9901) plus afschrijvingen en waardeverminderingen op vaste activa (630), waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (631/4) en voorzieningen voor risico's en kosten (635/8). De EBITDA-marge is EBITDA gedeeld door de omzet (code 70). Daar wringt het bij kleine bedrijven: in het micro- en verkort model is de omzet facultatief, dus veel jaarrekeningen tonen alleen de brutomarge (9900). Vergelijk dan de EBITDA in euro over meerdere jaren, of als aandeel van de brutomarge, en nooit met de omzetmarge van een ander bedrijf.
De codes hieronder komen uit de standaardmodellen voor vennootschappen van de Nationale Bank, de ratiodefinities van de Nationale Bank en Technische nota 2017/01 van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN), gelezen op 1 oktober 2026. Dit is algemene informatie, geen boekhoudkundig of financieel advies.
Wat EBITDA meet
EBITDA toont wat een bedrijf verdient met zijn activiteit, vóór drie zaken die eerder keuzes weerspiegelen dan prestaties: de financiering (interest), de belastingen en de manier waarop de kost van activa over de jaren wordt gespreid (afschrijvingen en waardeverminderingen). Zo kun je bedrijven met een andere schuldgraad of een ouder machinepark toch vergelijken. Een boekhoudnorm is het niet: de CBN wijst erop dat EBIT en EBITDA in de Europese praktijk niet eenduidig gedefinieerd zijn. Wie een EBITDA noemt, moet dus weten welke formule erachter zit.
De formule in Belgische codes
De praktische formule werkt op alle drie de modellen (volledig, verkort en micro):
EBITDA = 9901 + 630 + 631/4 + 635/8
Code | Rubriek in de resultatenrekening | Volledig model | Verkort en micro | Rol |
|---|---|---|---|---|
70 | Omzet | Gewone rubriek | Facultatief | Noemer van de EBITDA-marge |
9900 | Brutomarge | Geen rubriek | Verplicht | Alternatieve noemer |
9901 | Bedrijfswinst (bedrijfsverlies) | Ja | Ja | Vertrekpunt |
630 | Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten en vaste activa | Ja | Ja | Optellen |
631/4 | Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen | Ja | Ja | Optellen, kan negatief zijn |
635/8 | Voorzieningen voor risico's en kosten | Ja | Ja | Optellen, kan negatief zijn |
76A | Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten | Ja | Ja, als "waarvan" onder de brutomarge | Aftrekken voor recurrente EBITDA |
66A | Niet-recurrente bedrijfskosten | Ja | Ja | Optellen voor recurrente EBITDA |
De Nationale Bank gebruikt dezelfde bouwstenen in haar sectorstatistieken: haar ratio brutoverkoopmarge is 9901 min 76A plus 66A plus 630, 631/4 en 635/8, gedeeld door de omzet, en ze berekent die ratio alleen als de omzet is ingevuld.
Zo bereken je het, stap voor stap
Haal de jaarrekening op via Consult van de Nationale Bank; een Belgische jaarrekening opzoeken legt uit waar.
Kijk welk model het is (VOL, VKT of MIC, op elke pagina). Dat bepaalt of de omzet erin staat.
Neem de bedrijfswinst (9901) en tel 630, 631/4 en 635/8 erbij. Let op de tekens: een terugneming staat er negatief in en verlaagt de EBITDA.
Beslis over niet-recurrente posten. Voor een recurrent cijfer trek je 76A af en tel je 66A op, zodat een eenmalige meerwaarde op de verkoop van een gebouw het jaar niet mooier maakt.
Herhaal het voor minstens drie jaar met dezelfde formule. Een Belgische jaarrekening lezen legt uit waarom het laatste jaar al oud kan zijn.
De formele definitie: CBN-technische nota 2017/01
De CBN publiceerde op 31 mei 2017 een strengere definitie, ter vervanging van haar nota uit 2010, nadat de uitzonderlijke resultaten in de Belgische schema's plaatsmaakten voor niet-recurrente resultaten. Ze vertrekt van de winst vóór belasting (9903), haalt de financiële opbrengsten eruit (750, 751, 752/9), telt de kosten van schulden en andere financiële kosten weer op (650, 652/9) en corrigeert voor andere niet-recurrente financiële opbrengsten en kosten (769, 668) om tot de EBIT te komen. Voor de EBITDA telt ze 630, 631/4, niet-recurrente afschrijvingen (660) en waardeverminderingen op vlottende en financiële vaste activa (651, 661) op, en trekt ze terugnemingen af (760, 761).
De CBN-versie telt de voorzieningen (635/8) niet op en heeft gedetailleerde codes nodig die alleen in het volledig model staan; de CBN schrijft zelf dat de EBIT niet te berekenen is uit de resultatenrekening van een verkort schema. Voor de meeste Belgische bedrijven is de praktische formule dus de enige die werkt. Bij een volledig model vermeld je best welke je gebruikte.
EBITDA versus brutomarge, EBIT en nettowinst
Elke maatstaf zit een stap lager in de resultatenrekening; de voorbeelden komen van het bedrijf verderop.
Maatstaf | Belgische code | Wat is afgetrokken | Voorbeeld | % van de omzet |
|---|---|---|---|---|
Brutomarge | 9900 | Aankopen van goederen en diensten | €1.850.000 | 40,2% |
EBITDA | 9901 + 630 + 631/4 + 635/8 | Ook personeel en andere bedrijfskosten | €610.000 | 13,3% |
EBIT | 9901, volgens de CBN de beste benadering | Ook afschrijvingen, waardeverminderingen, voorzieningen | €405.000 | 8,8% |
Nettowinst | 9904 | Ook financieel resultaat en belastingen | €279.000 | 6,1% |
De brutomarge toont hoeveel waarde een bedrijf toevoegt aan wat het aankoopt; de EBITDA of die waarde de mensen en de werkingskosten dekt; EBIT en nettowinst wat overblijft na slijtage, de bank en de fiscus. Meer over die eerste lijn in de brutomarge in de Belgische jaarrekening.
Een uitgewerkt voorbeeld
Een fictief installatiebedrijf uit Kortrijk met 30 medewerkers legt het verkort model neer en vermeldt vrijwillig zijn omzet:
Rubriek | Code | Bedrag |
|---|---|---|
Omzet | 70 | €4.600.000 |
Brutomarge | 9900 | €1.850.000 |
waarvan niet-recurrente bedrijfsopbrengsten (meerwaarde op een verkochte bestelwagen) | 76A | €30.000 |
Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen | 62 | €1.200.000 |
Afschrijvingen en waardeverminderingen op vaste activa | 630 | €180.000 |
Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen | 631/4 | €15.000 |
Voorzieningen voor risico's en kosten | 635/8 | €10.000 |
Andere bedrijfskosten | 640/8 | €40.000 |
Bedrijfswinst | 9901 | €405.000 |
Winst vóór belasting (financiële opbrengsten €2.000, kosten €35.000) | 9903 | €372.000 |
Winst van het boekjaar (na €93.000 belastingen) | 9904 | €279.000 |
EBITDA: 405.000 + 180.000 + 15.000 + 10.000 = 610.000 euro.
Recurrente EBITDA: 610.000 min de meerwaarde van 30.000 euro op de bestelwagen = 580.000 euro.
EBITDA-marge: 610.000 / 4.600.000 = 13,3%, of 12,6% op het recurrente cijfer.
Zonder omzet: 610.000 / 1.850.000 = 33,0% van de brutomarge.
De EBITDA-marge, en waarom kleine bedrijven het lastiger maken
De EBITDA-marge is EBITDA gedeeld door de omzet, maal 100. Zo vergelijk je een bedrijf van 5 miljoen en een van 50 miljoen euro in dezelfde sector, maar alleen als de omzet is neergelegd.
Voor boekjaren die starten vanaf 1 januari 2024 is een vennootschap klein als ze niet meer dan één van deze grenzen overschrijdt: 50 VTE, 11.250.000 euro omzet en 6.000.000 euro balanstotaal. Voor een microvennootschap zijn dat 10 VTE, 900.000 euro en 450.000 euro. Kleine vennootschappen leggen het verkort model neer, microvennootschappen het micromodel. In beide zijn omzet en aankopen (60/61) facultatief en begint de resultatenrekening bij de brutomarge. De Belgische kmo-definities zetten de grenzen op een rij. Zonder omzet kun je nog altijd:
De EBITDA in euro berekenen. Alle vier de rubrieken staan in elk model.
De EBITDA uitdrukken als aandeel van de brutomarge. Vergelijk dat alleen binnen dezelfde activiteit, want een groothandel en een adviesbureau hebben een heel andere brutomarge.
De trend lezen. Een EBITDA die drie jaar stijgt, zegt meer dan één marge.
De grondslagen gescheiden houden. 33% van de brutomarge en een EBITDA-marge van 13% kunnen over hetzelfde bedrijf gaan.
De grenzen van EBITDA
Het is geen cash. Het geld dat vastzit in voorraad en onbetaalde facturen, en de uitgaven om machines en wagens te vervangen, zie je er niet in.
Het negeert schulden. Een sterke EBITDA garandeert niet dat interesten en aflossingen betaald raken. Kijk ook naar eigen vermogen en liquiditeit; de financiële gezondheidscheck overloopt de ratio's.
Kopen scoort beter dan huren. Afschrijvingen tel je weer op; huur en operationele leasing, geboekt onder diensten en diverse goederen, niet.
Het loon van de zaakvoerder vertekent kleine bedrijven. Een bezoldiging, een managementvergoeding via een eigen vennootschap of bijna niets verandert de EBITDA zonder dat het bedrijf verandert.
Het is oud. De jaarrekening wordt tot zeven maanden na het einde van het boekjaar neergelegd.
Bij een waardering of overname is EBITDA één element van vele; due diligence bij een Belgisch bedrijf overloopt de andere controles.
EBITDA voor veel bedrijven tegelijk
Eén bedrijf met de hand kost vijf minuten; een lijst prospects of leveranciers niet. Bizzy toont op het tabblad Financials van elke Belgische juridische entiteit vier jaar cijfers uit de jaarrekeningen die bij de Nationale Bank zijn neergelegd: omzet waar die is ingevuld, brutomarge, EBITDA en EBIT, nettowinst, telkens als bedrag en als percentage, met de neergelegde pdf per jaar om de bronrubrieken na te kijken. Je kunt gratis starten; de plannen staan op de prijspagina.
Nauwe verwanten van EBITDA: de cashflow uit de jaarrekening en rentabiliteitsratio's.
Veelgestelde vragen
Staat EBITDA in de Belgische jaarrekening? Nee. Geen enkel standaardmodel heeft een EBITDA-rubriek. Je berekent ze, het eenvoudigst als bedrijfswinst (9901) plus 630, 631/4 en 635/8.
Is EBIT hetzelfde als de bedrijfswinst? Bijna. Volgens de CBN stemt code 9901 het best overeen met de EBIT, maar haar formele EBIT corrigeert de winst vóór belasting voor financiële posten, wat alleen met het volledig model kan.
Kan ik de EBITDA-marge van een microvennootschap berekenen? Alleen als ze haar omzet vrijwillig vermeldt. Anders bereken je de EBITDA in euro en vergelijk je met de brutomarge (9900) of met de vorige jaren van hetzelfde bedrijf.
Wat is een goede EBITDA-marge? Daar bestaat geen algemene grens voor. Vergelijk met bedrijven met dezelfde activiteitscode, over meerdere jaren.
Foto: het MAS in Antwerpen, Zinneke, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons