EBITDA berekenen: betekenis, formule en de codes in de Belgische jaarrekening

Tips

Het korte antwoord

EBITDA staat voor earnings before interest, taxes, depreciation and amortisation, in het Nederlands de winst vóór interest, belastingen, afschrijvingen en waardeverminderingen. Het is de bedrijfswinst waarbij je de niet-kaskosten voor afschrijvingen, waardeverminderingen en voorzieningen weer optelt, of in de eenvoudigste formule: EBITDA = bedrijfswinst (EBIT) + afschrijvingen en waardeverminderingen. De Belgische jaarrekening heeft geen EBITDA-rubriek, maar je berekent ze uit elk neergelegd model met één som: bedrijfswinst (code 9901) plus afschrijvingen en waardeverminderingen op vaste activa (630), waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen (631/4) en voorzieningen voor risico's en kosten (635/8). De EBITDA-marge is EBITDA gedeeld door de omzet (code 70). Daar wringt het bij kleine bedrijven: in het micro- en verkort model is de omzet facultatief, dus veel jaarrekeningen tonen alleen de brutomarge (9900). Vergelijk dan de EBITDA in euro over meerdere jaren, of als aandeel van de brutomarge, en nooit met de omzetmarge van een ander bedrijf.

De codes hieronder komen uit de standaardmodellen voor vennootschappen van de Nationale Bank, de ratiodefinities van de Nationale Bank en Technische nota 2017/01 van de Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN), gelezen op 1 oktober 2026. Dit is algemene informatie, geen boekhoudkundig of financieel advies.

Wat EBITDA meet

EBITDA toont wat een bedrijf verdient met zijn activiteit, vóór drie zaken die eerder keuzes weerspiegelen dan prestaties: de financiering (interest), de belastingen en de manier waarop de kost van activa over de jaren wordt gespreid (afschrijvingen en waardeverminderingen). Zo kun je bedrijven met een andere schuldgraad of een ouder machinepark toch vergelijken. Een boekhoudnorm is het niet: de CBN wijst erop dat EBIT en EBITDA in de Europese praktijk niet eenduidig gedefinieerd zijn. Wie een EBITDA noemt, moet dus weten welke formule erachter zit.

De formule in Belgische codes

De praktische formule werkt op alle drie de modellen (volledig, verkort en micro):

EBITDA = 9901 + 630 + 631/4 + 635/8

Code

Rubriek in de resultatenrekening

Volledig model

Verkort en micro

Rol

70

Omzet

Gewone rubriek

Facultatief

Noemer van de EBITDA-marge

9900

Brutomarge

Geen rubriek

Verplicht

Alternatieve noemer

9901

Bedrijfswinst (bedrijfsverlies)

Ja

Ja

Vertrekpunt

630

Afschrijvingen en waardeverminderingen op oprichtingskosten en vaste activa

Ja

Ja

Optellen

631/4

Waardeverminderingen op voorraden, bestellingen in uitvoering en handelsvorderingen

Ja

Ja

Optellen, kan negatief zijn

635/8

Voorzieningen voor risico's en kosten

Ja

Ja

Optellen, kan negatief zijn

76A

Niet-recurrente bedrijfsopbrengsten

Ja

Ja, als "waarvan" onder de brutomarge

Aftrekken voor recurrente EBITDA

66A

Niet-recurrente bedrijfskosten

Ja

Ja

Optellen voor recurrente EBITDA

De Nationale Bank gebruikt dezelfde bouwstenen in haar sectorstatistieken: haar ratio brutoverkoopmarge is 9901 min 76A plus 66A plus 630, 631/4 en 635/8, gedeeld door de omzet, en ze berekent die ratio alleen als de omzet is ingevuld.

Vertrekken van de nettowinst

Veel uitleg rekent van onder naar boven: nettowinst plus belastingen, interest en afschrijvingen. In de Belgische resultatenrekening kom je zo in drie stappen bij dezelfde EBITDA uit:

  • Naar de winst vóór belasting: winst van het boekjaar (9904) plus belastingen op het resultaat (67/77), plus de overboeking naar de uitgestelde belastingen (680) en min de onttrekking eraan (780). Dat geeft 9903.

  • Naar de bedrijfswinst: 9903 plus financiële kosten (65/66B) en min financiële opbrengsten (75/76B). Dat geeft 9901.

  • Naar de EBITDA: 9901 plus 630, 631/4 en 635/8, zoals hierboven.

Let op met het woord interest. De financiële kosten en opbrengsten bevatten meer dan rente, bijvoorbeeld niet-recurrente financiële resultaten (66B en 76B). Tel je alleen de interestkosten terug op, dan kom je niet op 9901 uit en is je EBITDA niet vergelijkbaar met een cijfer dat van de bedrijfswinst vertrekt. Al deze codes staan ook in het micromodel. De Belgische resultatenrekening overloopt de rubrieken een voor een.

Zo bereken je het, stap voor stap

  1. Haal de jaarrekening op via Consult van de Nationale Bank; een Belgische jaarrekening opzoeken legt uit waar.

  2. Kijk welk model het is (VOL, VKT of MIC, op elke pagina). Dat bepaalt of de omzet erin staat.

  3. Neem de bedrijfswinst (9901) en tel 630, 631/4 en 635/8 erbij. Let op de tekens: een terugneming staat er negatief in en verlaagt de EBITDA.

  4. Beslis over niet-recurrente posten. Voor een recurrent cijfer trek je 76A af en tel je 66A op, zodat een eenmalige meerwaarde op de verkoop van een gebouw het jaar niet mooier maakt.

  5. Herhaal het voor minstens drie jaar met dezelfde formule. Een Belgische jaarrekening lezen legt uit waarom het laatste jaar al oud kan zijn.

De formele definitie: CBN-technische nota 2017/01

De CBN publiceerde op 31 mei 2017 een strengere definitie, ter vervanging van haar nota uit 2010, nadat de uitzonderlijke resultaten in de Belgische schema's plaatsmaakten voor niet-recurrente resultaten. Ze vertrekt van de winst vóór belasting (9903), haalt de financiële opbrengsten eruit (750, 751, 752/9), telt de kosten van schulden en andere financiële kosten weer op (650, 652/9) en corrigeert voor andere niet-recurrente financiële opbrengsten en kosten (769, 668) om tot de EBIT te komen. Voor de EBITDA telt ze 630, 631/4, niet-recurrente afschrijvingen (660) en waardeverminderingen op vlottende en financiële vaste activa (651, 661) op, en trekt ze terugnemingen af (760, 761).

De CBN-versie telt de voorzieningen (635/8) niet op en heeft gedetailleerde codes nodig die alleen in het volledig model staan; de CBN schrijft zelf dat de EBIT niet te berekenen is uit de resultatenrekening van een verkort schema. Voor de meeste Belgische bedrijven is de praktische formule dus de enige die werkt. Bij een volledig model vermeld je best welke je gebruikte.

EBITDA versus brutomarge, EBIT en nettowinst

Elke maatstaf zit een stap lager in de resultatenrekening; de voorbeelden komen van het bedrijf verderop.

Maatstaf

Belgische code

Wat is afgetrokken

Voorbeeld

% van de omzet

Brutomarge

9900

Aankopen van goederen en diensten

€1.850.000

40,2%

EBITDA

9901 + 630 + 631/4 + 635/8

Ook personeel en andere bedrijfskosten

€610.000

13,3%

EBIT

9901, volgens de CBN de beste benadering

Ook afschrijvingen, waardeverminderingen, voorzieningen

€405.000

8,8%

Nettowinst

9904

Ook financieel resultaat en belastingen

€279.000

6,1%

De brutomarge toont hoeveel waarde een bedrijf toevoegt aan wat het aankoopt; de EBITDA of die waarde de mensen en de werkingskosten dekt; EBIT en nettowinst wat overblijft na slijtage, de bank en de fiscus. Meer over die eerste lijn in de brutomarge in de Belgische jaarrekening.

Een uitgewerkt voorbeeld

Een fictief installatiebedrijf uit Kortrijk met 30 medewerkers legt het verkort model neer en vermeldt vrijwillig zijn omzet:

Rubriek

Code

Bedrag

Omzet

70

€4.600.000

Brutomarge

9900

€1.850.000

waarvan niet-recurrente bedrijfsopbrengsten (meerwaarde op een verkochte bestelwagen)

76A

€30.000

Bezoldigingen, sociale lasten en pensioenen

62

€1.200.000

Afschrijvingen en waardeverminderingen op vaste activa

630

€180.000

Waardeverminderingen op voorraden en handelsvorderingen

631/4

€15.000

Voorzieningen voor risico's en kosten

635/8

€10.000

Andere bedrijfskosten

640/8

€40.000

Bedrijfswinst

9901

€405.000

Winst vóór belasting (financiële opbrengsten €2.000, kosten €35.000)

9903

€372.000

Winst van het boekjaar (na €93.000 belastingen)

9904

€279.000

  • EBITDA: 405.000 + 180.000 + 15.000 + 10.000 = 610.000 euro.

  • Recurrente EBITDA: 610.000 min de meerwaarde van 30.000 euro op de bestelwagen = 580.000 euro.

  • EBITDA-marge: 610.000 / 4.600.000 = 13,3%, of 12,6% op het recurrente cijfer.

  • Zonder omzet: 610.000 / 1.850.000 = 33,0% van de brutomarge.

  • Controle vanuit de nettowinst: 279.000 + 93.000 belastingen = 372.000 (9903), en 372.000 + 35.000 financiële kosten min 2.000 financiële opbrengsten = 405.000 (9901). Daarop tel je de 205.000 euro van 630, 631/4 en 635/8 op.

De EBITDA-marge, en waarom kleine bedrijven het lastiger maken

De EBITDA-marge is EBITDA gedeeld door de omzet, maal 100. Zo vergelijk je een bedrijf van 5 miljoen en een van 50 miljoen euro in dezelfde sector, maar alleen als de omzet is neergelegd.

Voor boekjaren die starten vanaf 1 januari 2024 is een vennootschap klein als ze niet meer dan één van deze grenzen overschrijdt: 50 VTE, 11.250.000 euro omzet en 6.000.000 euro balanstotaal. Voor een microvennootschap zijn dat 10 VTE, 900.000 euro en 450.000 euro. Kleine vennootschappen leggen het verkort model neer, microvennootschappen het micromodel. In beide zijn omzet en aankopen (60/61) facultatief en begint de resultatenrekening bij de brutomarge. De Belgische kmo-definities zetten de grenzen op een rij. Zonder omzet kun je nog altijd:

  • De EBITDA in euro berekenen. Alle vier de rubrieken staan in elk model.

  • De EBITDA uitdrukken als aandeel van de brutomarge. Vergelijk dat alleen binnen dezelfde activiteit, want een groothandel en een adviesbureau hebben een heel andere brutomarge.

  • De trend lezen. Een EBITDA die drie jaar stijgt, zegt meer dan één marge.

  • De grondslagen gescheiden houden. 33% van de brutomarge en een EBITDA-marge van 13% kunnen over hetzelfde bedrijf gaan.

REBITDA en genormaliseerde EBITDA

REBITDA is de recurrente EBITDA: de R staat voor recurring. Je haalt eenmalige opbrengsten en kosten eruit, zodat je jaren en bedrijven beter kunt vergelijken. In de Belgische codes is dat EBITDA min niet-recurrente bedrijfsopbrengsten (76A) plus niet-recurrente bedrijfskosten (66A), wat stap 4 hierboven doet. In het voorbeeld is de REBITDA 580.000 euro. Beursgenoteerde bedrijven publiceren vaak een REBITDA. Net als bij EBITDA ligt de definitie niet vast, dus lees in de toelichting welke posten eruit gehaald zijn.

Bij een overname gaan kopers verder met een genormaliseerde EBITDA. Die corrigeert ook posten die niet eenmalig zijn, maar wel persoonsgebonden of niet marktconform:

  • Bezoldiging van de zaakvoerder. Betaalt de eigenaar zichzelf minder dan een externe manager zou kosten, dan trek je het verschil af. Bij een te hoog loon tel je het op.

  • Huur. Huurt het bedrijf zijn pand van een vennootschap van de eigenaar, dan reken je met een marktconforme huur.

  • Privékosten en managementvergoedingen. Privé-uitgaven via de zaak en een vergoeding aan een holding zonder echte tegenprestatie corrigeer je.

  • Andere eenmalige posten. Een uitzonderlijke herstelling, een geschil of een eenmalige subsidie haal je eruit, ook als ze niet als niet-recurrent geboekt zijn.

De REBITDA haal je uit de neergelegde jaarrekening; voor de normalisatie heb je informatie nodig die alleen het bedrijf zelf heeft. Doe het over minstens drie jaar, met dezelfde correcties.

De grenzen van EBITDA

  • Het is geen cash. Het geld dat vastzit in voorraad en onbetaalde facturen, en de uitgaven om machines en wagens te vervangen, zie je er niet in.

  • Het negeert schulden. Een sterke EBITDA garandeert niet dat interesten en aflossingen betaald raken. Kijk ook naar eigen vermogen en liquiditeit; de financiële gezondheidscheck overloopt de ratio's.

  • Kopen scoort beter dan huren. Afschrijvingen tel je weer op; huur en operationele leasing, geboekt onder diensten en diverse goederen, niet.

  • Het loon van de zaakvoerder vertekent kleine bedrijven. Een bezoldiging, een managementvergoeding via een eigen vennootschap of bijna niets verandert de EBITDA zonder dat het bedrijf verandert.

  • Het is oud. De jaarrekening wordt tot zeven maanden na het einde van het boekjaar neergelegd.

Bij een waardering of overname is EBITDA één element van vele; due diligence bij een Belgisch bedrijf overloopt de andere controles.

EBITDA bij een waardering en bij de bank

Bij een overname is EBITDA, vaak genormaliseerd, het gebruikelijke vertrekpunt: de waarde wordt benaderd als EBITDA maal een multiple. Beleggers draaien het om en vergelijken bedrijven met EV/EBITDA, de ondernemingswaarde gedeeld door de EBITDA. Een vaste multiple bestaat niet. Die hangt af van de sector, de grootte en risico's zoals de afhankelijkheid van de eigenaar en de stabiliteit van de omzet.

Banken gebruiken EBITDA om in te schatten of een bedrijf zijn leningen kan afbetalen, bijvoorbeeld via de verhouding tussen schulden en EBITDA, en nemen daar soms afspraken over op in de kredietovereenkomst (covenants). Omdat EBITDA investeringen en schommelingen in het werkkapitaal negeert, geeft de operationele kasstroom een preciezer beeld van het geld dat echt binnenkomt.

EBITDA voor veel bedrijven tegelijk

Eén bedrijf met de hand kost vijf minuten; een lijst prospects of leveranciers niet. Bizzy toont op het tabblad Financials van elke Belgische juridische entiteit vier jaar cijfers uit de jaarrekeningen die bij de Nationale Bank zijn neergelegd: omzet waar die is ingevuld, brutomarge, EBITDA en EBIT, nettowinst, telkens als bedrag en als percentage, met de neergelegde pdf per jaar om de bronrubrieken na te kijken. Je kunt gratis starten; de plannen staan op de prijspagina.

Nauwe verwanten van EBITDA: de cashflow uit de jaarrekening en rentabiliteitsratio's.

Veelgestelde vragen

Staat EBITDA in de Belgische jaarrekening? Nee. Geen enkel standaardmodel heeft een EBITDA-rubriek. Je berekent ze, het eenvoudigst als bedrijfswinst (9901) plus 630, 631/4 en 635/8.

Is EBIT hetzelfde als de bedrijfswinst? Bijna. Volgens de CBN stemt code 9901 het best overeen met de EBIT, maar haar formele EBIT corrigeert de winst vóór belasting voor financiële posten, wat alleen met het volledig model kan.

Kan ik de EBITDA-marge van een microvennootschap berekenen? Alleen als ze haar omzet vrijwillig vermeldt. Anders bereken je de EBITDA in euro en vergelijk je met de brutomarge (9900) of met de vorige jaren van hetzelfde bedrijf.

Wat is een goede EBITDA-marge? Daar bestaat geen algemene grens voor. Vergelijk met bedrijven met dezelfde activiteitscode, over meerdere jaren.

Wat is het verschil tussen EBITDA en winst? De winst van het boekjaar (9904) is wat overblijft na alle kosten, ook interest, belastingen en afschrijvingen. EBITDA telt die terug op. In het voorbeeld is de winst 279.000 euro en de EBITDA 610.000 euro.

Is EBITDA hetzelfde als brutowinst? Nee. De brutomarge (9900) is wat overblijft na de aankopen van handelsgoederen, grondstoffen, diensten en diverse goederen (60/61). Van de EBITDA zijn ook de personeelskosten en de andere bedrijfskosten afgetrokken.

Wat is het verschil tussen EBITDA en EBITA? EBITA telt alleen de afschrijvingen op immateriële activa terug op, EBITDA ook die op materiële vaste activa. In de Belgische resultatenrekening staan beide samen onder code 630, dus EBITDA is het cijfer dat je rechtstreeks uit de jaarrekening berekent.

  • Foto: het MAS in Antwerpen, Zinneke, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons