Solvabiliteit berekenen: formule, schuldgraad en wat een goede waarde is

Tips

Het korte antwoord

Solvabiliteit bereken je door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal, maal 100. In de Belgische jaarrekening is dat code 10/15 gedeeld door code 10/49 (totaal van de passiva, gelijk aan het totaal van de activa, 20/58). Dat is de definitie van de Nationale Bank zelf, ratio 19 in haar statistieken, en ze werkt op het volledig, verkort en micromodel. Een bedrijf met 720.000 euro eigen vermogen op een balanstotaal van 2,4 miljoen euro heeft een solvabiliteit van 30%.

De schuldgraad is het spiegelbeeld: schulden (17/49) gedeeld door het totaal van de passiva. De Nationale Bank definieert geen schuldgraad, dus vraag altijd welke versie je krijgt. Boven ongeveer 25 tot 30% geldt de solvabiliteit doorgaans als comfortabel, maar de eerlijke maatstaf zijn de kwartielen van de sector en de evolutie over drie jaar.

Formule en codes komen uit de ratiodefinities van de Nationale Bank, haar gebruikersgids bij de statistieken van de Balanscentrale en de standaardmodellen (release 2021). Dit is algemene informatie, geen boekhoudkundig of financieel advies.

Solvabiliteit en schuldgraad in één balans: solvabiliteit is eigen vermogen (code 10/15) gedeeld door het totaal van de passiva (10/49) maal 100, de schuldgraad is schulden (17/49) gedeeld door het totaal van de passiva. Voorbeeld: 720.000 op 2.400.000 euro geeft 30% solvabiliteit, 1.650.000 euro schulden een schuldgraad van 68,75%, voorzieningen 1,25%.

De definitie van de Nationale Bank

De Nationale Bank noemt de ratio solvabiliteit in haar definities en financiële onafhankelijkheidsgraad in haar gebruikersgids. Ze meet het aandeel van het eigen vermogen in alle middelen waarmee het bedrijf werkt: hoe hoger, hoe minder het bedrijf afhangt van geld van derden.

Solvabiliteit = eigen vermogen (10/15) / totaal van de passiva (10/49) x 100

Er hangt geen voorwaarde aan: anders dan bij ratio's op basis van de omzet kun je ze voor elke jaarrekening berekenen, ook voor microvennootschappen die hun omzet niet vermelden. Omdat een balans in evenwicht is, geeft delen door het totaal van de passiva hetzelfde resultaat als delen door het totaal van de activa. Het is dus dezelfde formule als in de financiële gezondheidscheck van een bedrijf.

Welke codes de ratio voeden

Code

Rubriek aan de passiefzijde

Rol

10/15

Eigen vermogen: inbreng (kapitaal en buiten kapitaal), herwaarderingsmeerwaarden, reserves, overgedragen winst of verlies (14), kapitaalsubsidies (15)

Teller van de solvabiliteit

16

Voorzieningen en uitgestelde belastingen

Geen eigen vermogen en geen schuld

17

Schulden op meer dan één jaar

Langetermijnschulden

42/48

Schulden op ten hoogste één jaar

Kortetermijnschulden

492/3

Overlopende rekeningen

Deel van de schulden

17/49

Totaal van de schulden

Teller van de schuldgraad

10/49

Totaal van de passiva

Noemer van beide

Solvabiliteit, het aandeel van de voorzieningen en de schuldgraad tellen dus altijd op tot 100%. Wat er in het eigen vermogen zit, en waarom een bv sinds 2019 geen kapitaal meer heeft, lees je in het eigen vermogen in de jaarrekening.

De schuldgraad: twee versies in omloop

In de Belgische praktijk staat "schuldgraad" voor twee verschillende ratio's, en die worden makkelijk door elkaar gehaald:

  • Schulden / totaal van de passiva (17/49 / 10/49). Een percentage tussen 0 en 100 voor elk bedrijf met een positief eigen vermogen: 70% betekent dat schuldeisers 70% van de balans financieren. Dit is het complement van de solvabiliteit.

  • Schulden / eigen vermogen (17/49 / 10/15), ook debt-to-equity of gearing genoemd. Een veelvoud: 2,3 betekent 2,30 euro schuld per euro eigen vermogen. Bij een eigen vermogen rond nul of negatief zegt dit getal niets meer.

Een schuldgraad van 70% en een gearing van 2,3 kunnen over hetzelfde bedrijf gaan. Krijg je een schuldgraad van een rapport, een bank of een tool, ga dan eerst na welke formule erachter zit voor je hem met iets vergelijkt.

Financiële schulden versus handelsschulden

Twee bedrijven met dezelfde schuldgraad kunnen een heel ander risico dragen, omdat de modellen de schulden per soort opsplitsen:

Soort

Op meer dan één jaar

Op ten hoogste één jaar

Wat het je zegt

Financiële schulden

170/4 (kredietinstellingen en leasing 172/3, overige leningen 174/0)

43 (kredietinstellingen 430/8, overige leningen 439), plus 42, het deel van de langetermijnschulden dat dit jaar vervalt

Rentedragend, met een aflossingsschema en vaak zekerheden

Handelsschulden

175

44 (leveranciers 440/4, te betalen wissels 441)

Wat het bedrijf aan zijn leveranciers verschuldigd is

Vooruitbetalingen op bestellingen

176

46

Klanten die vooraf betalen, courant in de bouw en bij projecten

Belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

-

45

Lopende verplichtingen tegenover de overheid en het personeel

Overige schulden

178/9

47/48

De rest

Een schuldgraad die vooral uit handelsschulden bestaat, weerspiegelt hoe het bedrijf draait. Een schuldgraad die uit bankschulden bestaat, weerspiegelt hoe het gefinancierd is, met rente en vaste aflossingsdata.

In het verkort en micromodel zijn nog twee vermeldingen in de toelichting de moeite waard: vervallen belastingschulden (9072) en vervallen schulden aan de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid (9076). Een bedrag verschillend van nul zegt daar meer dan eender welke ratio. Het verkort model toont ook hoeveel langetermijnschuld nog één tot vijf jaar loopt (8912) en hoeveel meer dan vijf jaar (8913).

Hoe je de solvabiliteit per sector leest

Er bestaat geen wettelijke of officiële norm voor solvabiliteit. De vuistregel van 25 tot 30% is een gewoonte uit de praktijk, en balansen verschillen structureel per activiteit:

  • Eigenaar of huurder. Een bedrijf dat zijn gebouwen en machines bezit en met een banklening financiert, draagt zowel het actief als de schuld. Een bedrijf dat huurt, draagt geen van beide, dus zijn solvabiliteit oogt hoger voor dezelfde activiteit.

  • Voorschotten van klanten. In de bouw en bij projectwerk tellen ontvangen voorschotten als schulden. Dat drukt de solvabiliteit zonder dat er iets geleend is.

  • Financiering binnen een groep. Een dochter die met leningen van haar moeder gefinancierd wordt, kan jarenlang een laag of zelfs negatief eigen vermogen tonen en toch elke factuur betalen.

  • Eén investering. Een pand kopen met een lening duwt de solvabiliteit in één jaar omlaag, zonder dat er iets mis is.

De juiste vergelijking is de sector zelf. De statistieken van de Balanscentrale van de Nationale Bank publiceren per sectorale groepering een geglobaliseerde solvabiliteit en de kwartielen Q1, Q2 en Q3, die de Nationale Bank omschrijft als referentiewaarden voor een vennootschap die zich in haar sector wil situeren. Het geglobaliseerde cijfer is een gewogen gemiddelde dat enkele grote bedrijven kunnen domineren; voor een kmo is de mediaan (Q2) meestal de eerlijkere maatstaf.

Solvabiliteit in België: hoe solvabel zijn Belgische ondernemingen?

Van de actieve Belgische ondernemingen met een jaarrekening in Bizzy hebben er 270.916 een schuldgraad tot 0,5 en 84.787 een eigen vermogen van nul of minder (Bizzy, oktober 2026). Bizzy rekent de schuldgraad hier als schulden gedeeld door het totaal van de passiva, de eerste versie hierboven, telkens op de recentste jaarrekening van de onderneming.

Schuldgraad van actieve Belgische ondernemingen volgens Bizzy: 270.916 met een schuldgraad tot 0,5, 151.144 tussen 0,5 en 0,8, 95.454 tussen 0,8 en 1,0 en 83.129 met 1,0 of meer; 84.787 actieve ondernemingen hebben een negatief eigen vermogen, tegenover 504.261 met een positief eigen vermogen (Bizzy, oktober 2026)

Wat zegt dat over Belgische bedrijven? De grootste groep zit veilig: 270.916 actieve ondernemingen hebben een schuldgraad tot 0,5, en hun schulden financieren dus hoogstens de helft van de balans. Maar het andere uiterste is groter dan je zou denken: bij 83.129 ondernemingen zijn de schulden groter dan het balanstotaal. Wie een klant of prospect beoordeelt, komt zo'n bedrijf dus vaker tegen dan verwacht.

Schuldgraad

Wat het betekent

Actieve ondernemingen

Tot 0,5

Schulden financieren hoogstens de helft van de balans; op de voorzieningen na een solvabiliteit van minstens 50%

270.916

Tussen 0,5 en 0,8

Schulden financieren meer dan de helft van de balans

151.144

Tussen 0,8 en 1,0

Schulden financieren het grootste deel van de balans, met weinig buffer

95.454

1,0 of meer

Schulden groter dan het balanstotaal, wat samenhangt met een negatief eigen vermogen

83.129

Bron: Bizzy, oktober 2026, telling van actieve Belgische ondernemingen op basis van hun recentste jaarrekening in Bizzy. Schuldgraad = schulden (17/49) / totaal van de passiva (10/49). Een onderneming die precies op een grens ligt, kan in twee klassen meetellen; tel de klassen daarom niet op.

Omdat de schuldgraad op het totaal van de passiva het spiegelbeeld van de solvabiliteit is, komt een schuldgraad tot 0,5 overeen met een solvabiliteit van minstens 50%, als je de voorzieningen (code 16) buiten beschouwing laat. De grootste groep in de telling zit dus ruim boven de vuistregel van 25 tot 30%.

Aan de andere kant werken ruim 84.000 actieve ondernemingen met een negatief eigen vermogen: 84.787 tegenover 504.261 met een eigen vermogen van nul of meer. Een negatief eigen vermogen betekent niet dat het bedrijf failliet is. Het kan een dochter zijn die door haar groep gefinancierd wordt, of een jong bedrijf dat nog aanloopverliezen draagt. Voor een bv of nv is het wel een aanleiding voor de alarmbelprocedure, en voor wie krediet geeft een reden om de vorige jaarrekeningen erbij te nemen.

Solvabiliteit berekenen: een uitgewerkt voorbeeld

Een fictieve Gentse groothandel, een bv die het verkort model neerlegt:

Rubriek

Code

Bedrag

Eigen vermogen

10/15

€720.000

Voorzieningen en uitgestelde belastingen

16

€30.000

Financiële schulden op meer dan één jaar (lening voor het magazijn)

170/4

€500.000

Langetermijnschulden die binnen het jaar vervallen

42

€100.000

Financiële schulden op korte termijn (kredietlijn)

43

€250.000

Handelsschulden

44

€600.000

Belastingen, bezoldigingen en sociale lasten

45

€120.000

Overige schulden

47/48

€80.000

Totaal van de schulden

17/49

€1.650.000

Totaal van de passiva

10/49

€2.400.000

  • Solvabiliteit: 720.000 / 2.400.000 = 30,0%.

  • Schuldgraad op het totaal van de passiva: 1.650.000 / 2.400.000 = 68,75%. Met voorzieningen van 1,25% tellen de drie op tot 100%.

  • Schulden op eigen vermogen: 1.650.000 / 720.000 = 2,3.

  • Financiële schulden: 500.000 + 100.000 + 250.000 = 850.000 euro, of 35,4% van de balans. De handelsschulden zijn 25,0%.

Op zich zit 30% precies op de vuistregel. Stel nu dat de twee vorige jaarrekeningen 38% en 34% toonden, terwijl de kredietlijn elk jaar groeide. Dan financiert dit bedrijf iets met de bank, en de volgende vraag is wat: een investering die je terugziet in de vaste activa, of verliezen die je terugziet in code 14.

Wat de solvabiliteit niet zegt

  • Liquiditeit. Of de facturen volgende maand betaald worden, lees je niet in de solvabiliteit. Dat is liquiditeit; zie liquiditeitsratio's in de jaarrekening.

  • Juridische gevolgen. Of het bedrijf juridisch in de problemen zit, zegt de ratio evenmin. Wordt het eigen vermogen negatief, dan moet een bv of nv mogelijk de alarmbel luiden; de alarmbelprocedure legt de drempels uit.

  • Recente gebeurtenissen. Wat er sinds de balansdatum gebeurde, staat er niet in. Een jaarrekening wordt tot zeven maanden na het boekjaareinde neergelegd. Een kredietcheck voegt betaalgedrag en recente publicaties toe; zie hoe je een kredietcheck van een bedrijf doet.

De solvabiliteit van een hele lijst bedrijven

De solvabiliteit van één bedrijf berekenen vraagt twee codes. Voor een prospectielijst of een leveranciersbestand wil je dezelfde cijfers voor honderden bedrijven tegelijk, en dan open je de ene jaarrekening na de andere. In Bizzy filter je in plaats daarvan rechtstreeks op eigen vermogen en schuldgraad, op basis van de jaarrekeningen die bij de Nationale Bank zijn neergelegd, en combineer je die filters met rechtsvorm, oprichtingsdatum, omzet en personeel.

Twee lijsten die je zo bouwt:

  • Een prospectielijst. Filter op een positief eigen vermogen en een schuldgraad tot 0,5, en beperk tot de rechtsvormen, de omvang in personeel en de omzet die bij je klantprofiel passen. Je houdt bedrijven over die hun groei grotendeels met eigen middelen financieren.

  • Een risicolijst. Filter op een negatief eigen vermogen of een schuldgraad van 1,0 of meer, en leg die naast je klanten- of leveranciersbestand. Volg die bedrijven daarna op via signalen zoals nieuwe publicaties in het Staatsblad.

De lijst exporteer je of duw je naar HubSpot, zodat sales of credit management er meteen mee verder kan.

Zelf zien hoe Bizzy werkt?

Filter alle Belgische ondernemingen op eigen vermogen en schuldgraad en bouw in één keer een prospectielijst of risicolijst. Boek een demo met ons team, of probeer Bizzy meteen zelf.

Boek een demo Start je gratis proefperiode

Veelgestelde vragen

Hoe bereken je de solvabiliteit uit een Belgische jaarrekening?

Deel het eigen vermogen (code 10/15) door het totaal van de passiva (code 10/49) en vermenigvuldig met 100. Dat is de definitie van de Nationale Bank en ze werkt op elk model.

Wat is een goede solvabiliteit?

Boven ongeveer 25 tot 30% geldt doorgaans als comfortabel, maar dat is een vuistregel. Vergelijk met de mediaan van de sector in de statistieken van de Nationale Bank en met de vorige jaren van hetzelfde bedrijf.

Wat is het verschil tussen solvabiliteit en schuldgraad?

Solvabiliteit is het aandeel van het eigen vermogen in de balans, de schuldgraad het aandeel van de schulden (17/49). Samen met de voorzieningen (16) tellen ze op tot 100%. Sommige bronnen delen de schulden door het eigen vermogen.

Kan de solvabiliteit negatief zijn?

Ja, als de opgestapelde verliezen groter zijn dan wat de aandeelhouders inbrachten en het eigen vermogen dus negatief is. Dat is een waarschuwingssignaal en een aanleiding voor de alarmbelprocedure, geen faillissement op zich.

Hoeveel Belgische ondernemingen hebben een negatief eigen vermogen?

Volgens Bizzy hebben 84.787 actieve Belgische ondernemingen een eigen vermogen van nul of minder in hun recentste jaarrekening (Bizzy, oktober 2026). Daarnaast hebben 83.129 ondernemingen een schuldgraad van 1,0 of meer: hun schulden zijn groter dan het balanstotaal.

Bronnen

  • Bizzy, oktober 2026: telling van actieve Belgische ondernemingen naar eigen vermogen en schuldgraad (schulden / totaal van de passiva), op basis van de recentste jaarrekening in Bizzy.

  • Nationale Bank van België, Balanscentrale: ratiodefinities (ratio 19, solvabiliteit) en gebruikersgids bij de statistieken van de Balanscentrale, met de sectorale kwartielen Q1, Q2 en Q3, geraadpleegd op 1 oktober 2026.

  • Nationale Bank van België, Balanscentrale: standaardmodellen van de jaarrekening (volledig, verkort en micromodel), release 2021, geraadpleegd op 1 oktober 2026.

Geschreven door Arthur Cremers bij Bizzy, dat B2B-bedrijfsdata opbouwt uit de officiële registers en die aanvult met online bronnen zoals bedrijfswebsites, nieuwssites, LinkedIn en Google Maps.