Jaarrekening van een vzw: groottecategorieën, neerlegging, kosten en een vzw opzoeken
Tips
Het korte antwoord
Elke Belgische vzw, ivzw en stichting maakt jaarlijks een jaarrekening op, maar waar die terechtkomt, hangt af van de grootte. De kleinste, die niet meer dan één van deze grenzen overschrijden: 5 werknemers, 391.000 euro aan recurrente ontvangsten, 1.562.000 euro aan bezittingen en 1.562.000 euro aan schulden, mogen een vereenvoudigde boekhouding voeren en leggen neer op de griffie van de ondernemingsrechtbank. Alle andere leggen neer bij de Nationale Bank, volgens een micro-, verkort of volledig schema, en grote vzw's moeten ook een commissaris aanstellen. De algemene vergadering keurt de jaarrekening goed binnen zes maanden na het einde van het boekjaar, en de neerlegging bij de Nationale Bank volgt binnen 30 dagen daarna. Het neerleggingstarief voor 2026: 67 tot 159,50 euro. Een vzw opzoeken doe je gratis in KBO Public Search, de neergelegde jaarrekening in Consult van de Nationale Bank.
De drempels, termijnen en tarieven hieronder komen uit het Wetboek van vennootschappen en verenigingen op Justel (artikelen 1:28 tot 1:31, 2:5, 2:9, 2:15, 3:47 en 3:51) en de pagina's van de Balanscentrale van de Nationale Bank van België, gelezen op 1 oktober 2026. Dit is algemene informatie, geen juridisch advies.
De vier groottecategorieën
Hoe groter een vzw, hoe meer ze moet tonen. De Belgische rechtsvormen uitgelegd zet op een rij hoe een vzw verschilt van een BV of NV. Voor de jaarrekening werkt het wetboek met vier categorieën.
Categorie | Overschrijdt niet meer dan één van | Jaarrekening | Neergelegd bij |
|---|---|---|---|
Vereenvoudigd | 5 werknemers (vte), 391.000 euro aan recurrente ontvangsten excl. btw, 1.562.000 euro aan bezittingen, 1.562.000 euro aan schulden | Vereenvoudigd model | Griffie van de ondernemingsrechtbank |
Micro | 10 vte, 900.000 euro omzet excl. btw, 450.000 euro balanstotaal | Microschema (MIC) | Nationale Bank |
Klein | 50 vte, 11.250.000 euro omzet excl. btw, 6.000.000 euro balanstotaal | Verkort schema (VKT) | Nationale Bank |
Groot | Overschrijdt meer dan één van de drempels voor klein | Volledig schema (VOL), commissaris, jaarverslag | Nationale Bank |
Bronnen: artikelen 1:28, 1:29, 3:47 en 3:48 van het wetboek en de pagina over groottecriteria van de Nationale Bank, die deze bedragen vermeldt vanaf 1 januari 2024. Stichtingen volgen dezelfde drempels (artikelen 1:30, 1:31 en 3:51). De categorieën micro, klein en groot gelden voor verenigingen boven de vereenvoudigde grenzen; die grenzen zijn een aparte test op ontvangsten, bezittingen en schulden, niet op omzet en balanstotaal. Werknemers tel je in voltijdse equivalenten. Een andere categorie geldt pas als de drempels twee boekjaren na elkaar wel of niet meer worden overschreden, en dan vanaf het boekjaar daarna.
Waar en wanneer een vzw neerlegt
Termijn voor een vzw of ivzw. Het bestuursorgaan legt de jaarrekening, samen met de begroting van het volgende boekjaar, binnen zes maanden na het einde van het boekjaar ter goedkeuring voor aan de algemene vergadering (artikel 3:47, § 1). Een jaarrekening die naar de Nationale Bank gaat, wordt binnen 30 dagen na de goedkeuring neergelegd (artikel 3:47, § 7). Bij een boekjaar dat op 31 december afsluit, betekent dat goedkeuring uiterlijk op 30 juni en neerlegging ten laatste een maand later. De regels voor vennootschappen, met hun boetes bij laattijdige neerlegging, staan in onze gids over de termijn voor de neerlegging van de jaarrekening.
Stichtingen. Een stichting heeft geen algemene vergadering. Het bestuursorgaan maakt de jaarrekening op binnen zes maanden na het einde van het boekjaar en keurt ze zelf goed; de neerlegging volgt binnen 30 dagen na die goedkeuring (artikel 3:51).
Wat mee wordt neergelegd. Een stuk met de namen van de bestuurders en eventuele commissarissen in functie, het verslag van de commissaris als er een is, en het jaarverslag bij grote verenigingen. Een neerlegging vertelt je dus ook wie in het bestuur zit.
Vereenvoudigde neerleggers. Hun jaarrekening gaat naar het verenigingsdossier op de griffie van de ondernemingsrechtbank (artikel 2:9, § 1, 8°), niet naar de Nationale Bank. Vind je voor een kleine vzw niets in Consult, dan betekent dat niet dat ze niet heeft neergelegd.
Niet neerleggen. Voor verenigingen en stichtingen noemt de Nationale Bank twee gevolgen: een rechtsvordering van een vereniging die haar jaarrekening niet openbaar heeft gemaakt, kan worden geschorst, en de rechtbank kan de ontbinding uitspreken.
Wat neerleggen bij de Nationale Bank kost
Schema | XBRL | |
|---|---|---|
Volledig (VOL) of verkort (VKT) | 89,40 euro | 159,50 euro |
Micro (MIC) | 67,00 euro | 137,30 euro |
Verbeterde neerlegging, volledig of verkort | 86,00 euro | 86,00 euro |
Verbeterde neerlegging, micro | 54,70 euro | 54,70 euro |
Bron: tarieven voor verenigingen en stichtingen 2026 van de Nationale Bank, per neerlegging. Elke eerste neerlegging bevat een bijdrage van 3,40 euro voor de Commissie voor Boekhoudkundige Normen; de rest dekt de kosten van de Nationale Bank voor het verzamelen en publiceren van de stukken. De tariefpagina zegt niet of er btw op komt. Een gestructureerde XBRL-neerlegging kost 70,10 euro minder dan een pdf.
Een vzw opzoeken
KBO Public Search. Zoek op naam of ondernemingsnummer, eventueel beperkt tot één rechtsvorm. De fiche van een vzw toont de rechtsvorm en begindatum, de zetel, de bestuurders en de persoon belast met het dagelijks bestuur met de datum waarop elk van hen begon, of de vzw als werkgever bij de RSZ en voor de btw is ingeschreven, de NACEBEL-activiteiten, de maand van de jaarvergadering en de einddatum van het boekjaar. Ze linkt rechtstreeks naar de publicaties in het Staatsblad, de neerleggingen bij de Nationale Bank en de statutendatabank.
Consult van de Nationale Bank. Geef het ondernemingsnummer in en je ziet elke neerlegging met boekjaar, schema en datum van goedkeuring, als pdf, XBRL of csv. Neerleggingen van verenigingen hebben hun eigen modelnamen, zoals "Volledig model vereniging". Een jaarrekening opzoeken legt Consult stap voor stap uit.
Belgisch Staatsblad. Voor een vzw publiceren de bijlagen het uittreksel uit de oprichtingsakte en de benoeming en ambtsbeëindiging van bestuurders, dagelijks bestuurders en commissarissen (artikel 2:15). De jaarrekening zelf staat er niet in. Zie zoeken in het Belgisch Staatsblad.
Statuten. Een vzw mag worden opgericht bij onderhandse akte, een ivzw of stichting alleen bij notariële akte (artikel 2:5). De statuten van een vzw ontbreken daardoor vaak in de databank van de notarissen; statuten van een Belgisch bedrijf vinden toont de andere wegen.
Uiteindelijke begunstigden. Ook vzw's registreren zich in het UBO-register, maar de publieke toegang is sinds 2023 beperkt, zoals onze gids over het UBO-register uitlegt.
Wat de jaarrekening van een vzw een verkoper vertelt
Scholen, zorgorganisaties, sportfederaties en cultuurhuizen werken vaak als vzw, en ze kopen software, diensten, uitrusting en energie zoals elk bedrijf. Hun jaarrekening beantwoordt drie vragen.
Hoe groot is ze? Waar een vzw neerlegt, is al een eerste filter. Een vzw die bij de Nationale Bank neerlegt, overschrijdt meer dan één van de vereenvoudigde grenzen; een volledig schema betekent dat ze meer dan één van 50 vte, 11,25 miljoen euro omzet of 6 miljoen euro balanstotaal overschrijdt. Verenigingen en stichtingen met minstens 20 vte leggen ook een sociale balans neer met hun gemiddeld personeelsbestand.
Waar komt het geld vandaan? In het volledig schema voor verenigingen staan de omzet en de post lidgeld, schenkingen, legaten en subsidies apart in de bedrijfsopbrengsten, en een toelichting splitst die tweede post in zijn vier delen. Het verschil kan groot zijn. In het volledig schema dat Kom op tegen Kanker voor 2025 neerlegde, was de omzet ongeveer 4,0 miljoen euro op 44,1 miljoen euro bedrijfsopbrengsten, de rest vooral schenkingen en legaten. Op omzet alleen zou ze klein lijken. Een Belgische jaarrekening lezen toont welke posten je nog bekijkt.
Wie beslist, en wanneer? De neerlegging vermeldt de bestuurders in functie, KBO Public Search voegt de dagelijks bestuurder toe. De algemene vergadering keurt de jaarrekening van vorig jaar goed samen met de begroting van het lopende jaar, dus bij een vzw met een kalenderjaar valt het formele begrotingsmoment in de eerste helft van het jaar.
Voor een heel segment toont Bizzy juridische entiteiten uit de KBO met de cijfers uit de jaarrekeningen die bij de Nationale Bank zijn neergelegd, zodat een vzw die daar neerlegt in hetzelfde overzicht staat als je bedrijfsprospects. De kleinste vzw's, die op de griffie neerleggen, hebben nergens cijfers bij de Nationale Bank.
Veelgestelde vragen
Moet elke vzw een jaarrekening neerleggen? Elke vzw maakt een jaarrekening op. De kleinste, onder de vereenvoudigde grenzen, leggen die neer op de griffie van de ondernemingsrechtbank; alle andere bij de Nationale Bank.
Wanneer moet een vzw haar jaarrekening neerleggen? De algemene vergadering keurt ze goed binnen zes maanden na het einde van het boekjaar, en een vzw die bij de Nationale Bank neerlegt, doet dat binnen 30 dagen na die goedkeuring.
Wat kost de neerlegging van een vzw-jaarrekening in 2026? Bij de Nationale Bank 89,40 euro voor een volledig of verkort schema in XBRL en 159,50 euro als pdf; 67,00 of 137,30 euro voor een microschema. Een verbeterde neerlegging kost 86,00 euro, of 54,70 euro voor een microschema.
Waar zie ik wie in het bestuur van een vzw zit? In KBO Public Search onder de functies, in de benoemingen van bestuurders in de bijlagen bij het Belgisch Staatsblad, en in de lijst van bestuurders die met de jaarrekening bij de Nationale Bank wordt neergelegd.
Foto: de arcaden van het Jubelpark in Brussel, Trougnouf (Benoit Brummer), CC BY 4.0, via Wikimedia Commons